İngiltere Merkez Bankası, yıllardır sürdürdüğü bilanço küçültme programında önemli bir değişikliğin eşiğine geldi. Uzun vadeli tahvil fiyatlarının 1998’den bu yana en düşük seviyelere gerilemesinin ardından bankanın 20 ve 30 yıllık devlet tahvillerini aktif olarak satmayı bırakmaya hazırlandığı belirtiliyor.
Yeni stratejinin 17 Eylül’de yapılacak para politikası toplantısıyla birlikte açıklanması bekleniyor. Piyasanın ana beklentisi, mevcut 70 milyar sterlinlik yıllık bilanço küçültme hedefinin yaklaşık 50 milyar sterline indirilmesi yönünde.
20 Ve 30 Yıllık Tahvil Satışları Durabilir
İngiltere Merkez Bankası, yıllardır elindeki devlet tahvillerini hem vadeleri doldukça portföyden çıkarıyor hem de piyasada doğrudan satış gerçekleştiriyor. Ancak küresel tahvil piyasasında yaşanan sert dalga, özellikle uzun vadeli İngiliz tahvilleri üzerindeki baskıyı artırdı.
Yeni plan kapsamında 20 ve 30 yıllık tahvillerin aktif satışlarının tamamen durdurulması, satışların daha kısa vadeli tahvillere kaydırılması bekleniyor.
Banka zaten son bir yılda uzun vadeli tahvil satışlarını diğer vadelere göre azaltmıştı. Haziran ayında açıklanan satış takviminde de uzun vadeli tahvillerin ağırlığının düşürüldüğü görülmüştü.
Son gelişme hayata geçerse İngiltere Merkez Bankası, bilançosunu küçültmeye devam edecek ancak piyasanın en fazla baskı altında bulunan bölümüne yeni arz eklememeye çalışacak.
70 Milyar Sterlinlik Hedef 50 Milyara Inebilir
İngiltere Merkez Bankası geçen yıl, Ekim 2025 ile Eylül 2026 arasındaki dönemde tahvil portföyünü toplam 70 milyar sterlin azaltmayı kararlaştırmıştı.
Haziran sonunda bankanın para politikası amacıyla tuttuğu devlet tahvillerinin büyüklüğü 521,8 milyar sterlin seviyesindeydi. Mevcut programın tamamlanmasıyla portföyün yaklaşık 488 milyar sterline gerilemesi hedefleniyor.
Ancak 17 Eylül’de başlayacak yeni 12 aylık dönem için piyasa beklentisi çok daha yavaş bir küçültme temposuna işaret ediyor.
Yeni hedefin yaklaşık 50 milyar sterlin olarak belirlenmesi halinde bilanço daraltma hızı yaklaşık yüzde 29 yavaşlamış olacak. Bu değişiklik, tahvil piyasasına çıkan ek satış miktarını azaltarak fiyatlar üzerindeki baskıyı hafifletebilir.
Zarar Hesabı 120 Milyar Sterline Yaklaşıyor
İngiltere Merkez Bankası’nın tahvil satış programı yalnız piyasa fiyatları nedeniyle değil, kamu maliyesine getirdiği yük nedeniyle de tartışılıyor.
Banka, düşük faiz döneminde aldığı tahvilleri faizlerin çok daha yüksek olduğu bir ortamda elden çıkarıyor. Tahvil fiyatları faizler yükseldikçe düştüğü için satışların önemli bölümü muhasebe zararı oluşturuyor.
Mevcut piyasa koşullarının devam etmesi halinde varlık alım programından kaynaklanan toplam kamu maliyetinin yaklaşık 120 milyar sterline ulaşabileceğine ilişkin hesaplamalar bulunuyor.
Uzun vadeli tahvil satışlarının durdurulmasının ise önümüzdeki yıllarda kamu finansmanına milyarlarca sterlinlik rahatlama sağlayabileceği hesaplanıyor.
Bu nedenle 17 Eylül kararı yalnız para politikası açısından değil, İngiltere bütçesi ve borçlanma maliyetleri açısından da kritik önem taşıyor.
Tahvil Piyasasındaki Baskı Kararı Hızlandırdı
İngiliz tahvil piyasasında son haftalarda küresel faiz yükselişi, enerji fiyatlarındaki artış ve enflasyon endişeleri aynı anda etkili oldu.
Uzun vadeli tahvil fiyatları 1998’den bu yana görülmeyen seviyelere kadar gerilerken, 10 yıllık tahvil faizleri de 2007’den bu yana en yüksek bölgeye çıktı.
Bu ortamda İngiltere Merkez Bankası’nın piyasaya ilave uzun vadeli tahvil satması, zaten yüksek olan borçlanma maliyetlerinin daha da yükselmesine neden olabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Banka bilanço küçültme politikasından tamamen vazgeçmeye hazırlanmasa da yeni dönem, bugüne kadarki agresif tahvil satış stratejisinde belirgin bir yavaşlamaya işaret edebilir.
17 Eylül’de açıklanacak yeni hedef, İngiltere Merkez Bankası’nın tahvil piyasasındaki baskıya ne ölçüde cevap vereceğini gösterecek.
