Bulunduğunuz noktadan Dünya'nın merkezine doğru dümdüz bir tünel kazabilseydiniz, gezegenin diğer tarafından nerede çıkardınız? Bu sorunun cevabı çoğu kişi için başka bir ülke değil, okyanusun ortasında bir nokta. ThroughEarth.com adlı ücretsiz internet sitesi tam olarak bunu gösteriyor. Başlangıç konumunu seçtiğinizde Dünya üzerindeki karşı noktayı, yani antipodu hesaplıyor. İki nokta arasındaki doğrusal mesafe yaklaşık 12 bin 742 kilometre.
Site yalnızca haritada sonucu göstermekle kalmıyor. Hazırlanan animasyon, yolculuğu yer kabuğundan başlayıp mantoya ve çekirdeğe, ardından gezegenin diğer tarafına kadar görselleştiriyor. Dünya'nın iç yapısı, karşılaşılacak sıcaklıklar ve böyle bir mesafenin serbest düşüşle ne kadar sürebileceği gibi ek bilgiler de sunuluyor.
Projenin çıkış noktası ise oldukça basit bir çocukluk sorusu. Sitenin yaratıcısı Martin Krpelan, fikrin çocuklarıyla oyun parkında konuşurken ortaya çıktığını anlatıyor. Sohbet sırasında “Yeri dümdüz kazabilseydik nereden çıkardık?” sorusu gündeme gelmiş ve bu merak daha sonra ThroughEarth'e dönüşmüş.
Karşı Tarafta Büyük Ihtimalle Kara Yok
Dünya haritasına bakıldığında ilk akla gelen tahminler çoğu zaman yanlış olacaktır. Örneğin Kuzey Amerika'dan aşağı doğru kazmak Çin'e ulaştırmıyor. Los Angeles'ın karşı noktası Hint Okyanusu'nda ve en yakın kara parçasından yaklaşık 1.530 kilometre uzakta bulunuyor. Londra'nın tam karşısında ise Yeni Zelanda'dan yaklaşık 740 kilometre uzaklıktaki Güney Pasifik yer alıyor.
Şanghay'ın karşı tarafındaki kara parçasına ulaşmak isteyen birinin başlangıç noktası ise Arjantin'de olmalı.
Bunun temel nedeni Dünya yüzeyinin büyük bölümünün sularla kaplı olması. Karaların yalnızca yaklaşık yüzde 15'inin tam karşısında yine bir kara parçası bulunuyor. Başka bir deyişle, karadan başlanan böyle hayali bir yolculuğun sonunda çoğu kez okyanusa çıkılıyor.
Hesabın Matematiği Oldukça Basit
ThroughEarth, harita verileri için Natural Earth kaynaklarından ve NASA'nın Blue Marble görüntüsünden yararlanıyor. Bir noktanın antipodunu hesaplamak için kullanılan matematik ise karmaşık değil. Enlem işaret değiştiriyor; kuzeydeki bir nokta güneyde aynı dereceye, güneydeki ise kuzeye taşınıyor. Boylama 180 derece ekleniyor ya da çıkarılıyor ve sonuç -180 ile 180 derece arasına getiriliyor.
Sitenin asıl işi bu basit hesabın çevresinde başlıyor. ThroughEarth, iki noktanın coğrafyasını da inceleyerek karşı tarafın kara mı yoksa deniz mi olduğunu belirliyor. Böylece Dünya üzerindeki kara alanlarının yalnızca yaklaşık yüzde 15'inin karşısında başka bir kara parçası bulunduğu gibi sonuçlar ortaya çıkıyor.
Dünya'nın Içinden Geçmek Gerçekten Mümkün Mü?
Elbette bu yolculuk şimdilik yalnızca dijital ortamda yapılabilir. İnsanların bugüne kadar açtığı en derin sondaj, Rusya'daki Kola Süper Derin Sondajı. Yaklaşık 12 bin 263 metre derinliğe ulaşan bu kuyu, Dünya'nın merkezine olan mesafenin yalnızca yüzde 0,2'sine karşılık geliyor.
Gezegenin merkezine ulaşmak bir yana, insanlığın bugünkü imkanlarıyla Dünya'yı baştan sona geçen bir tünel açmak bile gerçekçi değil. ThroughEarth ise sıcaklık ve basınç gibi engellerle uğraşmadan aynı sorunun cevabını birkaç saniye içinde görmemizi sağlamış.